Avrupalı Türklerin yıllardır sorun yaşadığı araç düzenlemesinde yeni karar

Türkiye’ye yabancı plakalı araçlarıyla gelen yurt dışındaki Türkleri yakından ilgilendiren kurallarda önemli değişiklik yapıldı. Yeni düzenlemeyle araç sahibinin dışında direksiyona geçebilecek kişilerin kapsamı genişletildi. Ancak 185 gün şartı ve araçların Türkiye’de 730 güne kadar kalabilmesine ilişkin temel sistem devam ediyor.

Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye otomobilleriyle gelen gurbetçilerin uzun süredir cezalar ve araç kullanım sınırlamaları nedeniyle sorun yaşadığı yabancı plakalı araç uygulamasında yeni dönem başladı.

Ticaret Bakanlığının hazırladığı Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği’nde değişiklik yapan 9 Seri No’lu Tebliğ, 14 Ağustos 2026 tarihli ve 33340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemenin en dikkat çekici bölümü, Türkiye’ye geçici olarak getirilen yabancı plakalı araçları araç sahibinin dışında kimlerin kullanabileceğine ilişkin kurallarda yapılan değişiklik oldu.

Eş, anne-baba, çocuk ve torun aracı kullanabilecek

Yeni düzenlemeye göre izin hak sahibinin yurt dışında yerleşik olan eşi, üstsoyu ve altsoyu yabancı plakalı aracı kullanabilecek.

Buna göre anne, baba, büyükanne ve büyükbaba ile çocuklar ve torunlar bu kapsama giriyor.

İçişleri ve Ticaret bakanlıklarının Temmuz ayında duyurduğu uygulamaya göre, izin hak sahibinin Türkiye’de bulunması şartıyla bu kişiler araç sahibi otomobilin içinde bulunmasa dahi direksiyona geçebilecek.

Ancak önemli bir koşul devam ediyor: Aracı kullanan eş veya aile ferdinin de yurt dışında yerleşik olması gerekiyor.

Başka bir ifadeyle Fransa’da yaşayan bir gurbetçinin Türkiye’de sürekli ikamet eden çocuğu veya başka bir yakını, yalnızca akrabalık ilişkisine dayanarak yabancı plakalı aracı serbestçe kullanamayacak.

Arkadaş veya başka bir gurbetçi de direksiyona geçebilecek

Yeni tebliğin getirdiği en önemli değişikliklerden biri ise aile dışındaki kişileri ilgilendiriyor.

14 Ağustos 2026’dan itibaren, izin hak sahibinin araçta bulunması şartıyla yurt dışında yerleşik başka bir kişi de yabancı plakalı aracı kullanabilecek.

Böylece Fransa’dan Türkiye’ye uzun bir kara yolculuğu yapan bir kişi, yanında bulunan ve yurt dışında yerleşik olan arkadaşına, kardeşine, kuzenine veya başka bir yol arkadaşına direksiyonu bırakabilecek.

Önceki düzenlemede bu imkan açık şekilde tanınmıyordu. Yeni tebliğ bu konuda uygulamanın kapsamını genişletti.

Bu değişiklik özellikle Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda, Avusturya ve diğer Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye otomobille giden vatandaşların uzun yolculuklarda sürücü değiştirmesi açısından önem taşıyor.

“Araç sahibi” yerine “izin hak sahibi”

Tebliğde dikkat çeken bir başka değişiklik ise kullanılan hukuki tanım oldu.

Eski metindeki “taşıt sahibi” ifadesi yerine “izin hak sahibi” ifadesi getirildi.

Bu değişiklik özellikle kiralık, leasing veya başka bir kişiye ait olup geçerli yetkiyle Türkiye’ye getirilen araçlarda önem taşıyor. Bundan sonra yalnızca ruhsatta yazan isim değil, aracın geçici ithalat işleminin kimin adına yapıldığı da belirleyici hale geliyor.

Acil durumlar için de istisna açıklandı

İçişleri Bakanlığının düzenleme açıklamasında ayrıca acil durumlara ilişkin bir istisna duyuruldu.

Buna göre acil durum süresince ve izin hak sahibinin araçta bulunması şartıyla, Türkiye’de yerleşik eş, üstsoy veya altsoy tarafından aracın kullanılması halinde cezai işlem uygulanmaması öngörülüyor.

Ancak bu hüküm genel bir kullanım izni anlamına gelmiyor. Türkiye’de yerleşik bir yakın için normal şartlarda yabancı plakalı aracı sürekli kullanma hakkı doğmuyor.

Emekliler için de belge şartı değişti

14 Ağustos tarihli tebliğ yalnızca aracı kimin kullanabileceğini değiştirmedi.

Yurt dışından emekli olanların kullandığı emeklilik belgesinin tanımı da yeniden düzenlendi.

Yeni metne göre belgenin, kişinin yurt dışından ve çalışmaya bağlı olarak hak ettiği emekliliği göstermesi gerekiyor. Ayrıca belgenin veya Türkçe tercümesinin elçilik, konsolosluk ya da noter onaylı olması gerekiyor.

Bu nedenle sosyal yardım veya çalışmaya dayanmayan bazı yaşlılık ödemelerinin emeklilik belgesi olarak kabul edilip edilmeyeceği konusunda yeni kriter önem taşıyor.

185 gün şartı kaldırılmadı

Yeni düzenlemenin ardından en fazla karıştırılan konulardan biri de 185 gün kuralı.

Yeni tebliğ 185 gün şartını genel olarak kaldırmıyor.

Türkiye’ye yabancı plakalı araç getirebilmek için kişinin normal şartlarda giriş tarihinden geriye doğru son bir yıl içerisinde en az 185 gün yurt dışında bulunmuş olması gerekiyor.

Yurt dışından emekli olanlar için ise belirli istisnalar bulunuyor. Emeklilik tarihinden sonra Türkiye’ye ilk kez araç getiren kişiler bakımından 185 günlük yurt dışında bulunma şartı aranmayabiliyor.

730 günlük süre de devam ediyor

Yurt dışında yerleşik Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahiplerinin yabancı plakalı araçları Türkiye’de 730 güne kadar kalabiliyor.

14 Ağustos 2026 tarihli değişiklik bu süreyi uzatmadı veya kaldırmadı. Dolayısıyla sosyal medyada zaman zaman dile getirilen “iki yıllık araç süresi kaldırıldı” ya da “185 gün şartı tamamen bitti” şeklindeki iddialar mevcut düzenlemeyi doğru yansıtmıyor.

Araç işlemleri artık internetten takip edilebiliyor

2026 yılında gurbetçileri ilgilendiren bir başka yenilik de mart ayında hayata geçirildi.

Ticaret Bakanlığı, Yabancı Plakalı Taşıt İşlemleri sistemini 23 Mart 2026 itibarıyla kullanıma açtı.

Araç sahipleri sistem üzerinden araçlarının Türkiye’deki süre sonunu ve kayıt bilgilerini görebiliyor, taahhütname işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirebiliyor ve süre aşımı riskine karşı bilgilendirme hizmetlerinden yararlanabiliyor.

Süre aşımında cezalar devam ediyor

Kuralların esnetilmesi, yabancı plakalı araçlara ilişkin yaptırımların kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

Ticaret Bakanlığının 2026 yılı için yayımladığı bilgilere göre aracın Türkiye’de kalış süresinin bir aya kadar aşılması halinde 2 bin 988 TL, iki aya kadar aşılması halinde 5 bin 976 TL, üç aya kadar aşılması halinde ise 8 bin 964 TL idari para cezası uygulanıyor.

Üç ayı aşan durumlarda ise Gümrük Kanunu kapsamında aracın gümrük vergilerinin dörtte biri oranında ceza gündeme gelebiliyor.

Gurbetçiler için ne değişti, ne değişmedi?

Son düzenlemeyle yabancı plakalı araçların Türkiye’de kullanımındaki en katı alanlardan biri esnetilmiş oldu.

Yurt dışında yaşayan eş, anne-baba, büyükanne-büyükbaba, çocuk ve torunların kullanım hakkı netleştirildi. İzin hak sahibinin araçta bulunması halinde ise yurt dışında yerleşik başka kişilerin de direksiyona geçmesine açıkça izin verildi.

Buna karşılık 185 günlük yurt dışında yerleşiklik sistemi, 730 günlük azami araç süresi ve Türkiye’de yerleşik kişilerin yabancı plakalı araçları serbestçe kullanmasını engelleyen temel kurallar devam ediyor.

Yeni düzenleme bu nedenle yabancı plakalı araç sistemini tamamen değiştirmiyor; ancak özellikle Avrupa’dan Türkiye’ye araçla gelen vatandaşların yıllardır en fazla sorun yaşadığı “aracı kim kullanabilir?” konusunda önemli bir kolaylık getiriyor.