Fransa’da 341 yıllık kölelik metnine son: Code noir’ın kaldırılması Parlamentodan geçti

Senato’da 320 kabul, sıfır ret

Senato, Ulusal Meclis’in 28 Mayıs 2026’da kabul ettiği metni değiştirmeden onayladı. Oylamada 320 senatör kabul oyu verdi; karşı oy çıkmadı, 18 senatör çekimser kaldı. Böylece parlamentodaki kabul süreci tamamlandı. Cumhurbaşkanınca yayımlanma ve Resmî Gazete aşaması için henüz doğrulanmış bir tarih bulunmuyor.

İnsanları mülk sayan 341 yıllık düzenleme

XIV. Louis döneminde Mart 1685’te çıkarılan Code noir, Fransız sömürgelerinde köleleştirilen insanların yaşamını ve dinini düzenliyor; insanları taşınır mal sayıyor ve ağır cezalar öngörüyordu.

Fransa köleliği 1848’de kesin olarak kaldırmıştı. Yeni karar, köleliğin bugün kaldırılması anlamına gelmiyor. Artık hukuki etkisi bulunmayan tarihî metnin açıkça ve resmen yürürlükten kaldırılmasını amaçlıyor.

Teklifin sahibi Guadeloupe milletvekili

Teklifi hazırlayan Max Mathiasin, Guadeloupe milletvekili. Senato’daki raportör ise Louis Vogel. Mathiasin’in girişimi, köleleştirilen insanların anısını ve Cumhuriyet’in eşitlik ilkesini merkeze alıyor.

Kabul edilen metin, Code noir’ı ve onun uygulanması, uyarlanması veya başka bölgelere yayılması için çıkarılan hükümleri kapsıyor. Bu düzenlemeleri, 2001 tarihli Taubira Yasası’nın insanlığa karşı suç olarak tanıdığı köle ticareti ve kölelikten ayrılamaz kabul ediyor.

Ayrıca hükümetten, yasanın yayımlanmasından itibaren bir yıl içinde denizaşırı topraklarda hâlâ yürürlükte bulunan sömürge hukukuna ilişkin hükümleri ve bu mirasın günümüzdeki etkilerini inceleyen bir rapor isteniyor.